Papuga żako: cena, charakter, dokumenty i jak wybrać ptaka

Żako kongijska i żako timneh — dwa gatunki

Pod nazwą „żako” (szara papuga afrykańska) kryją się dziś dwa gatunki. Warto je odróżniać, bo różnią się wyglądem, wielkością i dokumentami, które powinieneś dostać:

Oba gatunki są na Czerwonej liście IUCN klasyfikowane jako zagrożone — głównie z powodu odłowu do handlu i utraty siedlisk. Dlatego obrót nimi jest ściśle kontrolowany, a legalne ptaki pochodzą wyłącznie z hodowli.

Charakter i inteligencja żako

Żako słynie z inteligencji. Badania amerykańskiej badaczki Irene Pepperberg z żako o imieniu Alex pokazały, że te papugi potrafią nie tylko powtarzać słowa, ale też nazywać kolory, kształty i liczyć małe ilości przedmiotów.

• Potrzebuje towarzystwa: to ptak stadny. Kilka godzin dziennie poza klatką i codzienny kontakt z człowiekiem to minimum, nie luksus.
• Lubi rutynę: zmiany otoczenia, przeprowadzki czy nowi domownicy mogą go mocno stresować.
• Często wybiera „swojego” człowieka i wobec innych domowników bywa zdystansowany.
• Stres i nuda prowadzą do wyskubywania piór — to jeden z najczęstszych problemów żako trzymanych w złych warunkach.
• Głośność: żako nie jest tak głośna jak ary czy kakadu, ale gwiżdże, naśladuje dźwięki i potrafi być słyszana przez ścianę.

Wymagania: klatka, wylot, dieta i zdrowie

• Klatka albo woliera na tyle duża, by ptak swobodnie rozłożył skrzydła, plus codzienny wylot pod nadzorem w zabezpieczonym pokoju.
• Zabawki do niszczenia — naturalne drewno, karton, zabawki z ukrytym jedzeniem. Żako musi mieć zajęcie.
• Dieta: dobry granulat dla dużych papug uzupełniony warzywami i owocami. Mieszanki z samego słonecznika prowadzą do otyłości i niedoborów. Żako są szczególnie narażone na niedobór wapnia — o suplementacji i świetle UVB porozmawiaj z lekarzem weterynarii.
• Niebezpieczne w domu: awokado, czekolada, kofeina i alkohol są dla papug toksyczne. Szkodliwe są też opary z przegrzanych naczyń z powłoką teflonową.
• Weterynarz ptasi: znajdź lekarza weterynarii zajmującego się ptakami, zanim ptak trafi do domu — nie każdy gabinet leczy papugi.

Dokumenty: CITES, certyfikat UE i rejestr u starosty

Od 2017 r. żako znajduje się w załączniku I konwencji CITES, a w Unii Europejskiej w załączniku A rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97. W praktyce oznacza to:

• Certyfikat UE: sprzedawać wolno tylko ptaka, dla którego wydano unijne świadectwo zezwalające na działalność handlową (tzw. certyfikat z art. 10 rozporządzenia 338/97). Certyfikat dotyczy konkretnego ptaka.
• Trwałe oznakowanie: zamknięta obrączka albo czip, których numer musi zgadzać się z numerem w certyfikacie.
• Rejestr u starosty: zwierzęta gatunków z załączników A i B trzeba zgłosić do rejestru prowadzonego przez starostę właściwego dla miejsca ich przetrzymywania (art. 64 ustawy o ochronie przyrody). Wyrejestrowanie dotyczy m.in. sprzedaży lub śmierci ptaka. Terminy i formularz sprawdzisz w swoim starostwie powiatowym.

Od czego zależy cena papugi żako

Ceny żako mocno się różnią i nie ma jednej „właściwej” kwoty. Porównując oferty, sprawdzaj, za co właściwie płacisz:

• Gatunek: żako kongijska i timneh mają osobne grona chętnych.
• Wiek i sposób odchowu: ptak karmiony ręcznie i dobrze oswojony jest zwykle droższy niż odchowany przez rodziców.
• Komplet dokumentów: certyfikat UE, obrączka lub czip, umowa sprzedaży.
• Badania: test DNA płci oraz badania w kierunku chorób, np. PBFD (choroby dzioba i piór), chlamydiozy czy poliomawirusa.
• Hodowla: renoma hodowcy, warunki i możliwość obejrzenia rodziców.
• Dorosły ptak z „drugiej ręki”: bywa tańszy, ale zapytaj, dlaczego zmienia dom i czy nie ma problemów z wyskubywaniem piór.

Orientacyjne przedziały cen gadających papug, w tym żako, zebraliśmy w poradniku Gadająca papuga: cena i jaki gatunek wybrać. Pamiętaj, że cena zakupu to dopiero początek — przez kilkadziesiąt lat życia ptaka koszty karmy, klatki, zabawek i weterynarza wielokrotnie ją przewyższą.

Jak wybrać ptaka i hodowcę

1. Odwiedź hodowlę osobiście i zobacz, w jakich warunkach żyją ptaki. Czystość, spokój i dobra karma to dobry znak.
2. Sprawdź obrączkę lub czip i porównaj numer z certyfikatem UE.
3. Zapytaj o odchów: nie kupuj pisklęcia, które nie je samodzielnie — dokarmianie wymaga doświadczenia, a błędy kończą się chorobą lub śmiercią ptaka.
4. Poproś o wyniki badań i test DNA płci.
5. Spisz umowę z danymi ptaka, numerem obrączki lub czipa i danymi sprzedającego.
6. W ciągu kilku dni odwiedź weterynarza ptasiego, a jeśli masz inne ptaki, trzymaj nowego przez kilka tygodni osobno.

Czy żako na pewno będzie mówić?

Żako uchodzi za najlepiej mówiącą papugę, ale gwarancji nie ma. Większość ptaków zaczyna powtarzać pierwsze słowa w ciągu pierwszych dwóch lat życia, niektóre wcześniej, inne nigdy nie mówią wyraźnie. Mówią zarówno samce, jak i samice.

Żako chętnie naśladuje też dźwięki — dzwonek telefonu, pikanie mikrofalówki czy gwizdanie domowników. Jeśli zależy ci na ptaku, który już mówi, kup dorosłą papugę, którą usłyszysz osobiście, a nie tylko na nagraniu.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Powiązane poradniki i kategorie

• Gadająca papuga: cena i jaki gatunek wybrać — porównanie gatunków i orientacyjne ceny
• Ogłoszenia w kategorii Ptaki
• Ogłoszenia w kategorii Zwierzęta
• Bezpieczne zakupy online: jak nie dać się oszukać

Szukasz żako albo sprzedajesz papugę z hodowli?

Na NABÍZ.pl dodasz ogłoszenie ze zwierzęciem za darmo. Przy papugach z załącznika A podaj w ogłoszeniu, że ptak ma certyfikat UE i obrączkę lub czip — kupujący tego szukają.